| Hififreak
bleef thuis en kreeg op bezoek …………………..de ESS AMT 321. |
|
| Wat
eraan vooraf ging. Enkele weken geleden rolde er middels de digitale postbus een mailtje binnen of ik in zou zijn voor een luistersessie. Nu ben ik daar in principe altijd wel voor in, maar aangezien er slechts een beperkt aantal uren in een dag zit lukt het me niet altijd daar tijd vrij voor te maken. Deze keer echter wel aangezien het een merk betrof dat slechts een beperkte bekendheid geniet. |
|
 |
|
| Het
voorgerecht. Na een tochtje door het rivierenlandschap, wat ik een ieder die maar even de tijd wil nemen kan aanraden in plaats van te jagen over ’s heren snelwegen, bereikte ik de plaats van bestemming. Na allervriendelijkst welkom geheten te zijn, werd ik direct richting luisteropstelling geleid en kon ik plaats nemen tegenover twee ranke zuiltjes. De zuiltjes, een tweeweg systeem met een woofertje dat qua diameter schril afsteekt bij de gemiddelde breedbandertjes die je in de hedendaagse voorportieren van een middenklasser aantreft, met daarboven een klein tweetertje van het type Air Motion Transformer. Het tweetertje is omgeven door een fraai bewerkt en golvend stukje kersenhout, hetgeen de spreiding ten goede moet komen. Verder is aan de frontzijde een klein basreflex openingetje te zien en de op achterzijde treffen we de aansluitterminals aan. Bi-ampen behoort niet tot de mogelijkheden en naar blijkt is dat ook helemaal niet nodig. De gevoeligheid van deze luidsprekers ligt op zo’n 93 dB, hetgeen ze maakt tot gemakkelijk aan te sturen weergevers. We beluisteren wat stukjes muziek en wat opvalt is dat de luidspreker veel kleiner is dan wat hij ten toon spreidt. Het geheel maakt een enorm solide indruk en er zit voldoende fundament in, ondanks de mid-laag unit met een diameter van veertien centimeter. Het hoofdgerecht. Enkele weken later mocht ik dan ook
twee fikse dozen in ontvangst nemen en nadat ik ze naar mijn luistergrot
gesjouwd had, begon ik voorzichtig met het uitpakken van de luidsprekers.
Keurig verpakt, zodat ze ook bij een woeste transporttocht
onbeschadigd blijven, ontdeed ik de luidsprekers van hun bescherming en
plaatste ze aan weerszijde van mijn rack.
Voor wie mijn luistergrot niet
kent, volgt hier een korte beschrijving. Mijn
luisterruimte heeft een vloeroppervlak van acht meter twintig bij vijf
meter. De luisterpositie bevindt zich ongeveer in het midden van de
ruimte en we luisteren in de lengterichting. Vanuit
zit/luisterpositie bezien staat er rechts van ons een rechte wand,
waarlangs boekenkasten geplaatst zijn. Alle andere wanden zijn
schuin en “zacht”, evenals het plafond. De vloer is van beton,
echter bekleed met tapijt. De schuine wand achter de luidsprekers is
extra voorzien van demping, vanaf de plint tot net beneden tweeterhoogte.
Met name bij mijn grotere systemen met open baffle voor het hoog en midden
zou het hoger door laten lopen van demping nadelig kunnen zijn. Door
de extra absorptie zou het hoog en midden wel eens teveel terug kunnen
vallen. Ook nu weer moet het bekende
stapeltje hardware de luidsprekers van sap en signaal voorzien en voor
degene die niet weten waarmee ik draai volgt hier nog even de opsomming: |
|
 |
De
hardware. Van boven naar beneden:
|
| De
ESS AMT 321 S is een vloerstaand driewegsysteem volgens het basreflex principe. De twee poorten vinden we aan de voorzijde. De afmetingen van de kast zijn als
volgt: Bijzonderheden en specificaties ESS
Air Motion Transformer 321 S |
|
 |
 |
| De ESS
321 S zonder front en kap. De
houtaccenten met vertikale groeven geven de luidsprekers extra
uitstraling. |
De ESS
AMT 321 S zonder front en kap. |
| Geen
wonder, want de speakers worden gefabriceerd in Italië. Het zal mijn
betere helft echter allemaal een zorg zijn, want zij weet dat deze
luidsprekers ook weer richting luistergrot gaan en daar hun kunsten moeten
vertonen. Zij zal ze slechts luttele seconden aanschouwen, daarna
verleidelijk glimlachen en dan weet ik dat ze zichzelf gelukkig prijst dat
“die audiozooi” niet meer dominant aanwezig is in onze huiskamer.
Toch zal deze speaker niet een-twee-drie door iedere teerbeminde
betere helft de deur gewezen worden, want hij oogt alleszins rank en de
houtaccenten in ogenschouw genomen is ’t meer een meubelstuk, dat
gemakkelijk te integreren is in een hedendaags interieur. Een paar merken zal ik noemen:
Burmester, Elac, Adam Art, Oscar Heil speakers en Fall. Het grote voordeel van deze tweeter
is dat de folie enorm licht is en dus snel kan reageren.
Een traditionele dometweeter kan dit op geen enkele wijze evenaren. |
|
 |
 |
| Dr. Oscar Heil (1908-1994) | De Heil Motion Transformer van de ESS AMT 321 S. |
| De
muziekkeuze. De nummers zijn tussen het winkelend publiek opgenomen en daardoor hoor je er van alles tussendoor. Je hoort soms een telefoon, gerinkel van kop en schotels en ander geroezemoes, maar de wijze waarop Carlo naar een climax toewerkt doet het geroezemoes verstommen. De enorme grootsheid van de koning der instrumenten, het orgel, is ongekend. Ik beluister “The lost Cord”
van Sir Arthur Sullivan en de Marche Militaire in D van
Franz Schubert.
|
 |
 |
De twee
volgende nummers zijn afkomstig van het album ‘The Last Great Concert”
van Chet Baker. Het is een
opname, gemaakt op 28 april 1988 met de NDR Bigband in het Funkhaus te
Hannover. Er staat heel
demonstratief op het hoesje “Recorded in Concert” en ik denk dat men
nadien ook niet al teveel geprutst heeft aan de opname.
Ik draai het overbekende “My Funny Valentine”, inclusief het
gesmek en gespetter van Chet, gevolgd door “Django”.
|
| We
stappen over op een actuele tranentrekker en wel het o zo gevoelige “I
do believe in love” van Katie Melua.
|
 |
 |
Om het
geheel af te maken beluister ik nog een paar nummers van Mercedes Sosa.
Voor de belangstellenden de titels: “La Maza” en “Gracias a
La Vida”. Op deze stukken
zal ik m’n mening baseren en laten we eerlijk zijn, het is slechts de
mijne en er kunnen dus geen rechten aan ontleend worden. |
| Luisteren. Nadat de luidsprekers op gelijke afstand van het rack en achterwand staan, leg ik de eerste cd in de lade om wacht op de dingen die komen gaan ……………………. En ………………. er is geluid. Rustig neem ik het geheel in me op en besluit nog iets de luidsprekers in te draaien. Ik doe dit meer voor mezelf, omdat ik me verbeeld dat het beeld dan beter is, maar in de meeste gevallen maakt dit geen enkel verschil. Dat indraaien is dus meer iets van mij, daar het optisch vanuit mijn luisterpositie beter oogt. In z’n algemeenheid kun je zeggen dat de ESS bijzonder gemakkelijk muziek maakt. De specificaties gaven dat al wat aan, maar in de praktijk is dat duidelijk merkbaar. Ten opzichte van m’n andere systemen heeft de ESS niet een enorm zware versterker nodig om tot volle glorie te komen. Bi-ampen kan, maar we doen het deze keer niet. Natuurlijk doet een versterker a la 4B geen afbreuk aan het systeem, maar een paar maatjes kleiner zal de ESS zeker niet laten verwelken. Het geluid maakt in ieder geval een bijzonder homogene indruk en is er m.i. eentje van lang genieten. Wat me wel opvalt is de enorme detailrijke weergave, waarbij de slechte opnamen direct door de mand vallen en afgevoerd worden. Al jaren ben ik geboeid door
bandjes en ook deze keer is het genieten geblazen.
In mijn vorige systemen zaten veelal andere hoogsecties zoals metal
dome-pjes, stoffen exemplaren, Piezo’s
of papieren exemplaren. Toch blijf ik telkenmale op bijzondere
wijze geboeid genieten van de bandjes. De kritieken die nog wel eens geuit
worden op bandjes in verschillende varianten zijn van de orde “scherp”
en “knisperend”. Die
kritiek is vaak terecht als het de oudere exemplaren betreft, die al enige
tijd van hun oude dag hadden moeten genieten of die units, die schade
opgelopen hebben vanwege overbelasting, vervorming of het frutten aan
folies. Daarnaast moet “het
scherpe” vaak gezocht worden in de apparatuur, die de speakers van sap
voorziet en niet in de bandjes zelf.
Deze oer Heil Motion Transformer
doet het op zeer goede wijze, kent als dipool natuurlijk een grootse
afstraling en kent geen scherp randje.
Ik zou bijna termen als “lucht en dergelijke” gaan gebruiken,
maar wees niet bang, ik zal me daar niet aan over geven met als gevolg dat
de enkeling die me nu nog serieus neemt alsnog afhaakt. Voor wie het hoog
op enig moment wil temperen omdat de cd wat irritant hoog ten gehore
brengt, kan op simpele wijze het potmetertje achter de AMT een tikkie
terug stellen om zo het genot onverkort doorgang te laten vinden. Er vielen me tijdens het
beluisteren heel veel zaken op, die eerder minder prominent aanwezig
waren. Bij het beluisteren
van nog meer muziek merkte ik het bijzondere gepluk van Andreas
Vollenweider aan z’n harpje op. Het was me nog nooit op deze wijze
opgevallen en deed me verbazen. Het midden is open en transparant en het
laag is, gezien de afmeting van de woofer, zeker niet mager te noemen. Met
de knop voor een kwart ervaar ik een enorme druk, zeker bij diverse
nummers van Yello, zonder dat dit “vastloopt” of voor een enorme
versmering zorgt. Het algehele beeld geeft je het
gevoel te luisteren naar een maatje groter. Het totaalbeeld geeft heel
veel detail te horen, waarmee de mindere cd dan ook direct genadeloos door
de mand valt. Mocht iemand de hoogte van de luidspreker een probleem
vinden, dan kan diegene altijd nog kijken naar een kleinere ESS, die dan
wel iets minder van het alles van de 321 S ten gehore brengt, maar wel de
fijne kenmerken van de ESS AMT-lijn die uw aller doch enige Hififreak
bijzonder bevielen. |
|
 |
|
|
tegenkomen en je
hebt even tijd, probeer dan kennis te nemen van deze redelijk onbekende
fabrikant. Met ESS is niets
mis en ik ga de komende dagen nog lekker genieten van een setje speakers
in de wetenschap, dat ik helaas op termijn weer afscheid van ze moet
nemen. Voor meer
informatie m.b.t. ESS luidsprekers en dealeradressen kunt u zich wenden
tot: Met oprechte
hifigroet, |
|
|
©
WWW.HIFIFREAK.NL |
|
