Nadien ebde het verhaal weg en ging ik weer over tot de orde van de dag.  Niet lang geleden werd het verhaal weer onder mijn aandacht gebracht, zij het met wat meer achtergrondinformatie en juist door de man die zo’n vijfendertig jaar geleden, tijdens ziekte van mij van een paar weken, een set speakers voor mij bouwde. Uiteindelijk houd ik deze persoon dan ook verantwoordelijk voor mijn uit de hand gelopen hobby en Hififreak-bestaan. 

Ik heb even overwogen ‘m dit alsnog voor de voeten te werpen, maar realiseerde me op het juiste moment dat iets wat toen sluimerend was, nu niet als schuld bij de ander weggelegd kan worden, dus heb ik er het zwijgen toe gedaan. 

In de toegespeelde informatie kwam ook nog een andere persoon naar voren die ik heel vroeger een aantal malen ontmoet heb en ik heb zelfs zijn toenmalige set mogen aanschouwen. Het was mijn eerste confrontatie met JBL en daar is het niet bij gebleven. Deze persoon, helaas veel te vroeg overleden, was de man die de schade door mij veroorzaakt aan een Philips versterker, op vakkundige wijze wist te herstellen.  Het begint u waarschijnlijk duidelijk te worden, dat dit een verhaal wordt waarbij uw schrijver overmand wordt door jeugdsentimenten, die maar nauwelijks in woorden te vatten zijn.  De reparateur van mijn Philips, die zijn loopbaan begon bij Philips Indonesië,  ging bij aankomst in Nederland werken als elektronicus bij de Luchtmacht.  Zijn motto was: Een goede versterker hoeft geen vermogen te kosten, echter is het gemakkelijker voor grote producenten om aan specifieke componenten te komen dan een particulier. Reeds begin jaren tachtig maakte hij zijn eigen interlinks, de kern van een dikke Monsterkabel, eromheen een goede afscherming en afgemaakt met deugdelijke pluggen en een knalrode krimpkous.  Kostte weinig, maar werkte perfect!

En om het vervolgens dan maar helemaal complex te maken, blijkt de persoon die in dit verhaal centraal staat ook nog een van de zoons te zijn van een oude bekende van mijn verwekker.  Ik ken ‘m slechts van naam, omdat hij behoort tot een generatie waarvan gezegd wordt dat zij tot de sterkeren gerekend mogen worden.  Kortom, ik ga een avontuur tegemoet waar ik met belangstelling naar uitzie!

De reis:
Op het afgesproken tijdstip stopt er een auto voor ons nederig onderkomen en de persoon die uitstapt zal mij vergezellen naar de woonstede van Buizenman. Nog even overleg ik met mezelf of ik de oorsprong van mijn Hififreak-bestaan alsnog bespreekbaar zal maken, maar besluit dat  toch maar niet te doen.  Ik neem me voor deze last zelf waardig te dragen zoals het een kerel betaamt en na elkaar begroet te hebben besluiten we maar direct de reis aanvaarden.  De tocht leidt ons langs prachtige weidegronden, afgewisseld door bossen met veel naaldhout om uiteindelijk de grenzen van een kleine dorpje te overschrijden alwaar de Buizenman woont.  Na enkele minuten staan we voor het huis, hetgeen hedenavond de plaats van handelen is.

De ontmoeting:
We wandelen samen de oprit op en kort na het aanbellen wordt de deur geopend en sta ik oog in oog met onze Buizenman.  Hij is een man die de middelbare leeftijd achter zich heeft en hij is sportief gekleed. Wat direct al opvalt is dat hij goedlachs is en overkomt als iemand die een open karakter heeft.  Na binnenkomst nemen we plaats en wisselen we enige persoonlijke wist u datjes uit en voor ik ’t in de gaten heb verloopt het gesprek op rolletjes.

Wie is buizenman?
Buizenman heeft een technische achtergrond.  Hij heeft in een meetcentrum gewerkt waarvan men zegt dat men in die omgeving twijfelde aan de lengte van een seconde.  Meten was weten en de werkomgeving werd toen al geoptimaliseerd om invloeden van luchtvochtigheid en dergelijke op te beheersen, omdat deze zaken het proces nadelig konden beïnvloeden.  Daarnaast heeft Buizenman ook nog andere klussen geklaard.  Hij heeft in zijn jongere jaren elektronische orgels, radio’s en televisies gerepareerd en was bij het laatste bedrijf waar hij werkte tot aan zijn pensioen verantwoordelijk voor alle technische installaties en werktuigen die het bedrijf rijk was.

Natuurlijk heb ik ook wel ervaren dat er verschillen zijn in trafo’s en dat elco’s door de jaren heen veel beter zijn geworden. Maar als je me vraagt of ik verschillen hoor tussen de uiteindelijk ontwerpen die ik rijk ben dan kan ik slechts opmerken dat ik dat niet echt hoor.  Natuurlijk kunnen er wel hoorbare verschillen zijn maar die zijn er pas dan wanneer je het onmogelijke vraagt van zo’n ontwerp.  Doe je dat niet, dan is het veel van hetzelfde, maar daarom niet minder boeiend. Vandaag de dag zijn er hele volksstammen die kicken op de warme gloed van buisjes, maar er is meer.  Verschillende buizen kunnen totaal anders gloeien, ik heb er zelfs die licht geven die naar de kleur wit neigt. 

In de tussentijd worden we goed verzorgd en voorzien van koffie en lekkers door de betere helft van Buizenman, die terloops opmerkt dat het in hun riante onderkomen soms wel eens ruikt naar verbrand mensenvlees.

Ja, dat is ook zo iets, merkt buizenman op.  Als ik bezig ben met een versterker dan realiseer je je niet altijd dat het gaat om grote spanningen.  Als ik dan vlug zus of zo wil doen word ik nog wel eens met mijn neus op de feiten gedrukt hetgeen er voor zorgt dat je weer voor tijden bij de les bent.

Buizenman maakt zijn kabels zelf.  Dure merken zijn niet aan hem besteed.  Zijn vrouw vertelt dat ze een aantal jaren iemand op bezoek hebben gehad, die zeer speciale kabels meegenomen had.  Ze waren in doeken gewikkeld tijdens het transport en moesten op kamertemperatuur komen, voordat ze ingezet konden worden.  Na een hele intensieve luisteravond bleek ook nu weer dat kabeltjes niet het ding zouden worden van Buizenman.  Zijn vrouw bezorgde het “luisteren naar kabeltjes” een onrustige nacht, waarin wrede dromen elkaar opvolgden en zij de dag erop als een gebroken mens door het leven ging.

Ook al heeft Buizenman niets met kabeltjes, zijn er in zijn optiek wel een aantal criteria waaraan een goede verbinding moet voldoen.  Met koper is niets mis, goede pluggen en afscherming doen de rest. Buizenman stelt dat in sommige toepassingen het gebruik van zilver nut heeft, maar in audio is dat voor hem niet nodig.

Op mijn vraag hoe hij denkt over het gebruik van katoen en papier in kabels laat hij me z’n breedste glimlach van die avond zien, maar verder doet onze Buizenman er het zwijgen toe.

Enkele vragen van forummers aan Buizenman:
Onze mede-forummers hebben ook een aantal vragen ingebracht en die heb ik dan ook aan onze Buizenman gesteld, waarvoor dank! 

Wat is je favoriete stuurbuis?
De E88CC, want die is erg lineair. Grote uitsturing met lage vervorming is mogelijk met deze buis.  Wordt het erg moeilijk of kritisch, dan maak ik gebruik van een 6BX7.  Die klaart ’t klusje voortreffelijk.

Wat is je favoriete eindbuis?
Eerst luid lachend, maar dan volgt het verlossende antwoord: Een EL34!

Die is niet veelgevraagd en dus in ruime mate voorhanden.  Voor mijn mono’s maak ik graag gebruik van de 6336, maar met de 6B4 is ook iets moois te maken. Vele buizen kunnen ’t in principe goed doen als de vervorming binnen de perken blijft en doet ie ’t in het laag minder, dan is dit te wijten aan de slechte kwaliteit van de trafo’s.

Wat is je favoriete type versterker?
Een torrenbak, want die meet gewoon beter, maar ik bouw nu eenmaal uit liefde en sentiment graag buizenversterkers.  Sommigen gebruiken buizenversterkers met als argument, dat ze de vervorming als prettig ervaren.  Natuurlijk, waarin je gelooft dat denk je ook in je set terug te horen.  Mijn voorkeur gaat uit naar balansversterkers en daar heb ik er dan ook “een paar” van gebouwd, maar ik heb ook wel wat geknutseld met single ended spul.

Daar gaat echter niet mijn voorkeur naar uit, omdat ik ervaar dat single ended versterkers iets extra’s doen met geluid en dat is mijns inziens niet goed.  Ik ken mensen die met zo’n versterkertje van anderhalf Watt dolgelukkig zijn en alleen maar kamermuziek beluisteren.  Voor steviger werk heb je echt ander materiaal nodig om de muziek op realistische wijze weer te geven. Daarnaast loop je snel tegen verzadiging in de uitgangstrafo aan.  Wil je meer vermogen, dan is dat natuurlijk mogelijk, maar houdt er rekening mee dat je dan ongewild hoofdsponsor van Eneco wordt.

Maak je gebruikt hij speciale, dure audiofiele componenten of gewoon standaard?
Audiofiel geneuzel? Pure onzin!  Natuurlijk moet je goede componenten gebruiken, maar daarin zijn we m.b.t. buizenversterkers de laatste jaren compleet de weg kwijt geraakt.  Ik zal niet ontkennen dat de condensators enorm verbeterd zijn en dat vind je terug als je een schakeling meet.  Ik koop mijn onderdelen op beurzen en rommelmarkten en daar is echt geen gebrek aan kwaliteit.  Rotzooi kun je natuurlijk overal kopen, maar daar ga ik met een grote boog omheen.

Wel eens gedacht aan zilveren bedrading in een dikke teflon of katoen mantel?
Breed grijzend wuift onze Buizenman de vraag weg.  Ik heb al eerder gemeld hoe ik daarover denk.  Gezien het marginale verschil in geleiding grenst het investeren in zilveren bekabeling aan kapitaalvernietiging.  Ik doe er niet aan mee, maar wens anderen er veel plezier mee.

Wat is je oordeel over output transformerless versterkers?
Dat is nu juist zo’n type versterker waarbij het goed mis kan gaan als er een buis uitklapt en er geen condensators aan de uitgangen zitten.  Een OTL is breedbandig en je hebt een schakeling nodig met veel buizen vanwege de relatief hoge uitgangsimpedantie van het gebruikte materiaal.  Ik vind ze onvoldoende veilig want een kapotte buis kan dramatische gevolgen hebben voor je luidsprekers.  Dit probleem kun je dan wel weer opvangen met grote condensators aan de uitgang, maar daar ben ik geen voorstander van, gezien de nadelen die daar weer aan kleven.

Hoe denk je over power triodes zoals de 211, de 845 en de 6c33c?
Met de 211 kun je prachtige versterkers bouwen, maar je moet weten waar je mee bezig bent gezien de hoge werkspanning. 
De 845 is een specifieke modulator buis die ook weer onder hoge spanning zijn werk moet doen, dus hetzelfde recept.  Het is echter wel een buis die heel helder gloeit ten opzichte van veel ander buizen.
De 6c3c heeft een enorm lage inwendige weerstand en hij behoort tot het zware materieel.  Bijkomend voordeel is dat hij handelbaarder is qua werkspanning.

Wat zijn je ideeën en klankvoorkeuren met betrekking tot gelijkrichters (buizen of halfgeleiders)?
Onze buizenman glimlacht ondeugend.  Om te zien een buis, maar verder doe ik er het zwijgen toe.  Volgende vraag graag!

Voorversterker: Marantz SC 80
CD-speler: Marantz CD 80 waar inmiddels alle condensators van vervangen zijn.  Dat was nodig want die hadden hun beste tijd gehad.
Eindversterkers: Eigenbouw met als buizen de 6336, de 6BX7 en een 6SL7.
Dit is trouwens zijn meest favoriete setting.
Luidsprekers: Tannoy D700
Interlinks: Eigen fabrikaat met een goed stuk afgeschermde kabel als uitgangspunt.
Luidsprekerkabel: Type standaard dropveter die je tegenkomt in de car-hifi, maar volgens Buizenman zou ‘t wat dikker mogen zijn, gezien de lengten die hij gebruikt.
Stroomkabels: Standaard spul.

Heel veel buisjes!

Met oprechte hifigroet,